Zamość: 78. rocznica wysiedleń na Zamojszczyźnie

Przy Pomniku Ofiar Faszyzmu w Zamościu dziś (27.11) symboliczne upamiętniono 78. rocznicę początku wysiedleń na Zamojszczyźnie.

W uroczystościach wziął udział Zastępca Prezydenta Miasta Zamość Piotr Zając, Dyrektor Wydziału Kultury i Promocji Miasta Zamość Piotr Orzechowski, Dyrektor Bursy Międzyszkolnej Nr 1 w Zamościu Lucjan Gnyp, Dyrektor Zespół Szkół Ponadpodstawowych Nr 4 im. Dzieci Zamojszczyzny w Zamościu Jerzy Goryczka oraz przedstawiciele Dzieci Zamojszczyzny.

 

Następnie przedstawiciele Miasta Zamość złożyli kwiaty pod pomnikiem Pomordowanych Dzieci Zamojszczyzny na cmentarzu parafialnym przy ul. Peowiaków oraz pod pomnikiem Dzieci Zamojszczyzny przy ul. Akademickiej.

Wysiedlenia na Zamojszczyźnie

Noc z 27 na 28 listopada 1942 r. to początek dramatycznych wydarzeń na Zamojszczyźnie. Właśnie wtedy Niemcy rozpoczęli akcję wysiedleńczą – Aktion Zamość. Pierwszymi ofiarami tych działań byli mieszkańcy Skierbieszowa i okolicznych wsi: Lipiny Nowej, Suchodębia, Sadów i Zawody.

Oprawcy zawsze działali podobnie. W nocy lub tuż przed świtem, oddziały wojska i policji lub SS otaczały wieś i zmuszali ludzi do opuszczania domostw. Mieszkańcom kazano gromadzić się w jednym miejscu w określonym, krótkim czasie. Chodziło o to, aby Polacy zabrali ze sobą jak najmniej rzeczy, szczególnie żywności. Na miejscu mordowano kalekich, chorych i starców. Strzelano również do osób stawiających opór lub próbujących ucieczki. Zgromadzonych na placu ludzi trzymano nawet kilkanaście godzin, niezależnie od temperatury czy pogody. W takich warunkach, bez jedzenia i picia zdarzały się wypadki śmierci, szczególnie wśród dzieci, starców i chorych.

Wysiedloną ludność kierowano do obozów przejściowych w Zamościu, Zwierzyńcu, Budzyniu. Pobyt w obozie trwał od kilku do kilkunastu tygodni. Kolejnym etapem był transport do różnych miejsc, w zależności od grupy. Dzieci, określanych mianem „Dzieci Zamojszczyzny” i starców wywożono w kierunku Warszawy.

Szacuje się, że akcją wysiedleńczą objęto 30 tys. dzieci. Około 10 tys. zmarło lub zginęło, a ponad 4 tys. wywieziono do Niemiec w celu germanizacji. Z Zamojszczyzny od listopada 1942 r. do sierpnia 1943 r. wysiedlono ponad 110 tys. osób. Wielu z nich trafiło do obozów koncentracyjnych, część wywieziono na roboty przymusowe do III Rzeszy.

 

Źródło:  fot.UM Zamość, Stowarzyszenie Dom Dziecka – Pomnika im. Dzieci Zamojszczyzny w Siedlcach